Ngày 19/06/2009, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng ban hành Quyết định số 1403/QĐ-UBND Phê duyệt Đề án “Xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao tỉnh Lâm Đồng giai đoạn 2009 – 2015 và tầm nhìn đến 2020”

Trong hơn 5 năm qua, ngành văn hóa thể thao phối hợp với các đơn vị chức năng triển khai công tác xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao trong toàn tỉnh và đã thu được nhiều kết quả đáng khích lệ:

- Nhiều sản phẩm văn hóa, thể dục thể thao; nhiều hình thức sinh hoạt văn hóa, tập luyện thể dục thể thao cộng đồng được phát triển cả về số và lượng. Phong trào xây dựng đời sống văn hóa và thể dục thể thao ngày càng ăn sâu bén rễ trong quần chúng nhân dân. Nhiều tiềm năng trí tuệ và vật chất trong xã hội được huy động vào chăm lo, phát triển các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, tạo điều kiện để mọi tầng lớp nhân dân được hưởng thụ các giá trị văn hóa và rèn luyện nâng cao sức khỏe, góp phần định hướng lối sống lành mạnh cho nhân dân.

- Văn hóa, thể dục thể thao phát triển trên cả hai phương diện: sáng tạo và hưởng thụ. Các sản phẩm văn hóa được các văn nghệ sỹ sáng tác có định hướng, có chất lượng cao được công chúng trong và ngoài tỉnh quan tâm.

- Hoạt động văn hóa, thể dục thể thao đa dạng, phong phú, mang đậm bản sắc văn hóa của các dân tộc bản địa tỉnh Lâm Đồng, góp phần bảo tồn các di sản văn hóa truyền thống, thuần phong mỹ tục tốt đẹp của các dân tộc trong tỉnh.

- Hoạt động du lịch có nhiều khởi sắc xứng đáng với tiềm năng của tỉnh. Qua đó cũng đóng góp đáng kể vào sự phát triển kinh tế xã hội của tỉnh.

- Nguồn lực đầu tư cho sự nghiệp văn hóa, thể dục thể thao được huy động từ nhiều doanh nghiệp tư nhân và các tổ chức xã hội góp phần nâng cao chất lượng các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao trong toàn tỉnh.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai công tác xã hội hóa còn gặp nhiều khó khăn bất cập: công tác tổ chức hoạt động còn đơn điệu, khô khan, cứng nhắc; công tác chỉ đạo thiếu sâu sát, cụ thể, thiếu tính kế hoạch và chưa sát với nhu cầu thực tiễn; chưa khai thác nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực văn hóa, thể dục thể thao, hiệu quả mang lại chưa cao, gây lãng phí và suy giảm niềm tin trong dân. Nguyên nhân chính xuất phát từ nhận thức coi công tác văn hóa, thể dục thể thao là những hoạt động giải trí nên chưa có sự đầu tư về chiều sâu.

Nhằm tiếp tục phát huy những kết quả đạt được đồng thời khắc phục những hạn chế, Đề án phát triển xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng từ nay đến hết năm 2015 và tầm nhìn đến 2020 được xây dựng dựa trên những nhân tố thuận lợi sau:

- Quan điểm lãnh đạo của Đảng coi xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao là chủ trương lớn, là trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác chăm lo cho con người, cho cộng đồng. Các cấp ủy Đảng và chính quyền tỉnh Lâm Đồng xác định: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển”. Cơ chế, chính sách mới đã có tác động tích cực làm thay đổi nhận thức toàn xã hội trong công tác xã hội hóa.

- Nhiều năm nay hoạt động văn hóa, thể dục thể thao được xây dựng và phát triển ngay tại cơ sở trở thành một hoạt động mang tính xã hội rất cao, được đông đảo nhân dân tham gia.

- Cùng với sự phát triển không ngừng về mọi mặt của đời sống kinh tế xã hội, đời sống kinh tế của nhân dân không ngừng được nâng cao, nhu cầu hưởng thụ văn hóa và thể dục thể thao của nhân dân cũng ngày càng được quan tâm.

- Ngày càng có nhiều tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư vào các hoạt động vì mục đích phát triển bền vững các hoạt động văn hóa thể thao trên địa bàn toàn tỉnh tạo điều kiện đẩy mạnh công tác xã hội hóa.

Để Đề án được triển khai có hiệu quả, cần tập trung giải quyết những vướng mắc còn tồn tại, cụ thể là:

- Lâm Đồng là tỉnh miền núi, tỷ lệ đói nghèo còn cao, nguồn kinh phí chi cho sự nghiệp văn hóa, thể dục thể thao hàng năm còn quá hạn hẹp.

- Cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao còn thiếu và chậm đổi mới, không đáp ứng được yêu cầu. Đội ngũ cán bộ còn thiếu và yếu nên việc tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao còn nhiều hạn chế.

- Do đặc thù riêng của ngành, đầu tư vào các hoạt động, dịch vụ văn hóa, thể dục thể thao rất tốn kém nhưng lợi nhuận thu được lại chậm nên thiếu hấp dẫn các nhà đầu tư, ảnh hưởng không nhỏ đến mục tiêu xã hội hóa.

Thực chất quá trình xã hội hóa văn hóa, thể dục thể thao là quá trình kết hợp Nhà nước và nhân dân cùng làm có sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước theo định hướng của Đảng. Trách nhiệm của Nhà nước và ngân sách chi cho các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao vẫn được đảm bảo duy trì. Theo chức năng nhiệm vụ và đặc thù chuyên môn của mình, các đơn vị sự nghiệp cần có kế hoạch sắp xếp và tổ chức thực hiện tốt theo tinh thần của Đề án.

a. Đối với các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Trung tâm Văn hóa tỉnh, Bảo tàng tỉnh, Đoàn ca múa nhạc Dân tộc tỉnh, Trung tâm Phát hành Phim và Chiếu bóng tỉnh, Ban Quản lý Di tích Cát Tiên, Thư viện tỉnh, Trung tâm Thể dục Thể thao tỉnh, Câu lạc bộ bóng đá, Ban quản lý dự án đầu tư phát triển du lịch :

- Đẩy mạnh nâng cao chất lượng hoạt động chuyên ngành, khai thác mọi nguồn vốn đầu tư, đảm bảo chức năng phục vụ hiệu quả mọi nhiệm vụ chính trị, xã hội, kinh tế du lịch của tỉnh và các địa phương lân cận.

- Lấy hoạt động cung cấp dịch vụ để thực hiện nhiệm vụ gắn thu bù chi, tiến tới hạch toán độc lập, tự chủ tài chính cho kinh phí hoạt động vào năm 2015.

b. Đối với các Trung tâm Văn hóa – Thể thao trực thuộc UBND các huyện, thị xã và thành phố Đà Lạt.

- Cần khai thác các hoạt động dịch vụ trong lĩnh vực vui chơi giải trí cho các đối tượng công chúng ở địa phương, khai thác các dịch vụ cung ứng vật tư, kỹ thuật, mỹ thuật văn hóa…sau năm 2015 tự cân đối thu chi.

- Nâng cao chất lượng các hoạt động tiếp tục phục vụ các nhiệm vụ chính trị và các công tác trọng tâm ở địa phương; hướng dẫn công tác văn hóa, thể dục thể thao cho các xã, phường, thị trấn; có kế hoạch bồi dưỡng năng khiếu, đào tạo nhân tài cho một số loại hình nghệ thuật văn hóa, thể dục thể thao tại địa phương.

c. Xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao ở cơ sở:

Tạo điều kiện phát huy dân chủ và nâng cao tinh thần chủ động sáng tạo của đông đảo quần chúng nhân dân trong các hoạt động thể dục thể thao nhất là các đối tượng ở vùng sâu, vùng xa, đồng bào dân tộc thiểu số, người khuyết tật và các đối tượng chính sách khác, đảm bảo mọi đối tượng đều có cơ hội tiếp cận với các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao ở các địa bàn dân cư và cơ sở.

- Động viên toàn dân tham gia phong trào xây dựng đời sống văn hóa (xây dựng thôn, buôn, khu phố văn hóa; xây dựng gia đình văn hóa, cơ quan, đơn vị văn hóa; xây dựng nếp sống văn hóa nơi công cộng).

 - Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể tại địa phương.

- Khuyến khích các hoạt động sáng tạo văn hóa nghệ thuật như nhiếp ảnh, mỹ thuật, thủ công mỹ nghệ của các tập thể, cá nhân trong tỉnh, Nhà nước tạo điều kiện cho các hoạt động trao đổi, mua bán, giới thiệu sản phẩm.

- Cho phép cá nhân, gia đình tổ chức mở các lớp dạy năng khiếu, ưu tiên cho các nhân tài thể dục thể thao, các nghệ nhân văn hóa là người dân tộc mở lớp đào tạo các loại hình văn hóa nghệ thuật, thể dục thể thao truyền thống các dân tộc bản địa Lâm Đồng.

d. Xây dựng cơ sở vật chất cho các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao:

Bên cạnh nguồn ngân sách nhà nước cần đẩy mạnh thực hiện những cơ chế chính sách khuyến khích các tổ chức cá nhân ngoài công lập đầu tư vào xây dựng cơ sở vật chất nhằm phát triển sự nghiệp văn hóa, thể dục thể thao từ tỉnh đến các địa phương và cơ sở một cách bền vững.

Để công tác xã hội hóa được triển khai một cách đồng bộ và có hiệu quả cần thực hiện các giải pháp sau:

- Tăng cường công tác tuyên truyền chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về thực thi xã hội hóa các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, chú trọng “Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.”

- Tiếp tục triển khai quy hoạch phát triển ngành văn hóa, thể thao và du lịch đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020, cụ thể hóa bằng các kế hoạch cho từng năm, từng thời kỳ và tổ chức thực hiện có hiệu quả.

- Tăng cường công tác quản lý, đẩy mạnh các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao căn cứ vào những quy định của các văn bản  pháp luật hiện hành.

- Tổ chức rút kinh nghiệm, phát huy các điểm sáng về thực hiện xã hội hóa song song với việc triển khai thực thi các chính sách khuyến khích xã hội hóa hoạt động văn hóa, thể dục thể thao thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

- Nâng cao vai trò quản lý Nhà nước về văn hóa, thể dục thể thao của các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở nhằm uốn nắn, điều chỉnh các hoạt động đi đúng đường lối của Đảng; bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa, thể thao truyền thống của người Việt Nam.

- Thực hiện tiêu chuẩn hóa cán bộ công chức làm công tác văn hóa, thể dục thể thao nhà nước để thực sự là nòng cốt cho mọi hoạt động phong trào ở địa phương và cơ sở.

- Đảm bảo bình đẳng cho mọi đối tượng tham gia vào các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao; có chính sách đãi ngộ, khen thưởng tạo điều kiện cho họ yên tâm cống hiến cho sự nghiệp văn hóa, thể dục thể thao tỉnh nhà.

* Ủy ban nhân dân tỉnh giao cho Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm chủ trì phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và UBND các huyện, thị xã, thành phố tổ chức triển khai thực hiện đề án này.